Soms is het zo dat boeken je naarmate het verhaal vordert in hun greep weten te krijgen. In het begin ben je dan wellicht nog wat sceptisch en je denkt eraan het boek terzijde te leggen, maar als je dan tóch doorzet kun je opeens overvallen worden door een verhaal dat je bij de kladden grijpt en niet meer weg kunt leggen.
Zo verging het mij ook bij het boek ‘Onzichtbaar’ van Eloy Moreno. Op het omslag staat dat het boek miljoenen lezers heeft geraakt en dat het uit is gegroeid tot een moderne klassieker. De eerste hoofdstukken was ik daar enigszins verbaasd over, want alhoewel het verhaal origineel wordt verteld vond ik het ook traag op gang komen en vond ik het te raadselachtig. Ik wilde dat de schrijver een punt maakte en dat deed hij niet.
Mijn beeld van boek en schrijver veranderde echter toen we teruggingen naar het verleden om te horen wat er gebeurd was met de jongen met superkrachten die in het ziekenhuis ligt. Hoofdpersoon is een tiener die het goed doet op school en fijne vrienden heeft met wie hij graag omgaat. Maar op een dag komt hij voor zichzelf op en daardoor verandert alles. De jongen wordt het mikpunt van pesterijen die ervoor zorgen dat zijn leven volledig op zijn kop komt te staan.
Niet alleen het pesten zelf raakt de jongen, drijft hem steeds verder van alles weg, maar ook de omstanders, zijn vrienden, zijn familie en alle anderen die wegkijken raken hem. En dat is wat dit boek is: niet alleen een aanklacht tegen het pesten zelf, maar ook tegen alle mensen die zogezegd niet pesten, maar er heel duidelijk voor kiezen om te zwijgen.
Het verhaal wordt verteld vanuit meerdere perspectieven en dat maakt het geheel ontzettend krachtig. Een alwetende verteller vertelt hoe de jongen steeds verder van zichzelf afdrijft om vervolgens van de hoofdpersoon zelf te horen hoe hij dit ervaart. Maar ook de pester komt aan het woord evenals de vrienden van de hoofdpersoon die wel wíllen ingrijpen, maar dat uiteindelijk toch niet doen.
Eén persoon staat op en dat is de lerares Spaans. Maar ook haar strijd lijkt nergens op uit te lopen. Haar rol is wat mij betreft de meest indrukwekkende in dit boek. Omgeven door demonen uit het verleden handelt ze, maar heeft ze niet altijd grip op dat handelen. Wat we te zien krijgen is een rauw persoon die iedere dag nog in gevecht is met zichzelf en haar eigen geschiedenis.
‘Onzichtbaar’ is een schrijnend verhaal over hoe ingewikkeld pesten is en hoe eenzaam in dit geval pester en gepeste zich voelen. Want ook het verhaal van de pester krijgt voldoende diepgang om enigszins te begrijpen waarom hij doet wat hij doet. Niet zodat je sympathie voor hem gaat voelen, maar omdat je leert begrijpen welke ingewikkelde dynamieken ervoor kunnen zorgen dat mensen bepaalde keuzes maken die desastreuze gevolgen kunnen hebben.
Mijn mening over ‘Onzichtbaar’ heb ik bijgesteld. Wat een indringend verhaal dat je ook na lezing nog laat nadenken over alle personages en over de rol die ik zelf zou innemen als ik toeschouwer was.
Schrijver: Eloy Moreno
Uitgeverij: Parade
Lees ook: